Jesteś tutaj:

Pakiet 2013-2020

Drukuj

W dniu 23 stycznia 2008 r. Komisja Europejska przedstawiła pakiet dokumentów, głównie legislacyjnych, określanych, jak tzw. pakiet energetyczno-klimatyczny. Dokumenty te mają na celu realizację przyjętych przez Radę Europejską w 2007 r. założeń dotyczących przeciwdziałania zmianom klimatycznym, stanowiących, że do 2020 r. Unia Europejska:

  • o 20% zredukuje emisje gazów cieplarnianych (z opcją 30% redukcji, o ile w tym zakresie zostaną zawarte stosowne porozumienia międzynarodowe) w stosunku do poziomu emisji z 1990 r.;
  • o 20% zwiększy udział energii odnawialnej w finalnej konsumpcji energii;
  • o 20% zwiększy efektywność energetyczną, w stosunku do prognoz na rok 2020,
  • zwiększy udział biopaliw w ogólnej konsumpcji paliw transportowych co najmniej do 10%.

Po prawie rocznych pracach, w grudniu 2008 r. osiągnięto porozumienie pomiędzy Parlamentem Europejskim i Radą UE – Pakiet energetyczno-klimatyczny został przyjęty, a publikacja jego poszczególnych elementów w Dzienniku Urzędowym UE nastąpiła w dniu 5 czerwca 2009 r.

Dwa kluczowe elementy przyjętego pakietu odnoszące się do emisji gazów cieplarnianych to:

  • dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu usprawnienia i rozszerzenia wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (tzw. dyrektywa EU ETS) link, oraz
  • decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/406/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wysiłków podjętych przez państwa członkowskie, zmierzających do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w celu realizacji do roku 2020 zobowiązań Wspólnoty dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych (tzw. decyzja non-ETS) link.

Poniższy wykres ilustruje zobowiązania redukcyjne w zakresie emisji gazów cieplarnianych w UE, zaś tabela pod wykresem pokazuje cele dla Polski, także w zakresie OZE.

Źródło: prezentacja Komisji Europejskiej

Źródło: opracowanie własne KOBiZE

 

Z uwagi na to, że wspólnotowy system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (EU ETS) obejmuje obecnie ok. 10 tys. instalacji w sektorze energetycznym i innych gałęziach przemysłu, które odpowiadają za ponad połowę emisji CO2 i 40% emisji wszystkich gazów cieplarnianych, głównym narzędziem obniżania emisji we Wspólnocie jest system EU ETS. W tym zakresie zakłada się, że w trzeciej fazie wdrażania systemu EU ETS, w latach 2013-2020 powinno dojść do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 21% w porównaniu do poziomów emisji z 2005 r. Fakt ten, niezależnie od metody rozdziału uprawnień, determinuje średnią liczbę uprawnień dostępną dla podmiotu gospodarczego objętego tym systemem.

Pozostałe 60% emisji gazów cieplarnianych będzie objęte przepisami drugiego kluczowego dokumentu, którym jest decyzja non-ETS. Decyzja ta zakłada w skali całej UE 10% cel redukcji emisji gazów cieplarnianych w sektorach nie objętych systemem EU ETS, m.in. transport, rolnictwo, budownictwo. W ramach non-ETS unijny cel redukcyjny został zróżnicowany i część mniej zamożnych państw członkowskich może nawet zwiększać swoją emisję w okresie 2013-2020. Zgodnie z zapisami Polska ma możliwość zwiększenia własnej emisji w sektorze non-ETS o 14%.

Początkowo Komisja Europejska zakładała, że podstawową metodą rozdziału uprawnień będzie system aukcyjny. Obowiązek ten wprowadzany będzie stopniowo (w efekcie negocjacji łącznie ponad 90% uprawnień w sektorach przemysłowych będzie przyznawana bezpłatnie), według różnych ścieżek i w oparciu o zróżnicowane kryteria, w zależności od sektora gospodarki. Dyrektywa EU ETS zasadniczo dzieli sektory objęte systemem EU ETS na trzy grupy: narażone na ucieczkę emisji, producentów energii elektrycznej oraz pozostałe gałęzie przemysłu, w tym produkcję ciepła. Wprowadzono możliwość zastosowania derogacji dla sektora elektroenergetycznego w nowych państwach członkowskich UE, czyli odstępstwa od 100% obowiązku zakupu uprawnień w drodze aukcji. Sektor elektroenergetyczny może otrzymywać część uprawnień bezpłatnie, przy spełnieniu określonych w dyrektywie warunków. Zasady przydziału uprawnień dla poszczególnych sektorów przedstawia poniższy wykres.

Źródło: Opracowanie KASHUE „Zadania wynikające z projektowanych regulacji dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej”, Warszawa, czerwiec 2009 rok.

 

System bezpłatnych przydziałów uprawnień został oparty na wskaźnikach emisji (benchmarkach), określonych dla poszczególnych sektorów w drodze decyzji Komisji Europejskiej (2011/278/UE) link. Ponadto, w drodze decyzji Komisji Europejskiej z 2009 r. (2010/2/UE) oraz 2014 r. (2014/746/UE) link została określona lista sektorów narażonych na ucieczkę emisji (carbon leakage)

Problem ucieczki emisji wiążę się z ryzykiem przenoszenia produkcji poza obszar UE, w związku z nadmiernym obciążeniem producentów objętych systemem EU ETS kosztami zakupu uprawnień do emisji. Sektorom tym przysługuje maksymalnie 100% darmowych uprawnień. Sektory przemysłowe nie narażone na ucieczkę emisji mogą natomiast, na podstawie ustalonych wskaźników, od 2013 r. otrzymywać maksymalnie 80% bezpłatnych uprawnień, a ilość ta będzie corocznie zmniejszana tak, aby osiągnąć maksymalnie poziom 30% w roku 2020 i 0% w 2027 r. Należy jednak mieć na uwadze, że zastosowanie wskaźników emisji obniża dodatkowo przydział darmowych uprawnień.

Komisja Europejska zobowiązana jest do określenia wykazu sektorów narażonych na ucieczkę emisji CO2 raz na pięć lat począwszy od 31.12.2009 r. Wykaz przyjmowany jest w procedurze komitologii. Warunkiem koniecznym znalezienia się w wykazie sektorów jest łączne spełnienie dwóch kryteriów ilościowych:

  • kosztowego - stosunek kosztów pośrednich i bezpośrednich produkcji (wynikających z wdrożenia dyrektywy) do wartości dodanej brutto musi wynosić co najmniej 5%;
  • intensywności handlu - stosunek wartość importu i eksportu poza UE (z i do krajów trzecich) do wielkości rynku UE – wartości obrotu wewnętrznego i importu, musi wynosić powyżej 10%.

W ww. wykazie znajdą się również te sektory, które spełnią przynajmniej jeden z powyższych kryteriów ilościowych, ale jedynie w przypadku, gdy jego wartość wynosi co najmniej 30% dla kryterium kosztowego lub powyżej 30% dla kryterium intensywności handlu.

Zasady alokacji uprawnień obowiązujące w III okresie rozliczeniowym EU ETS powodują konieczność nabycia w zależności od sektora, dość znacznej części uprawnień. Brakujące uprawnienia będzie można nabyć na aukcjach, rynku wtórnym, zakupić jednostki Kioto, bądź też wykorzystać zaoszczędzone uprawnienia nabyte w latach 2008-2012.

Tagi: aukcja uprawnień okres rozliczeniowy pakiet klimatyczno-energetyczny uprawnienia EUA dyrektywa EU ETS pakiet energetyczno-klimatyczny uprawnienia bezpłatne benchmark carbon leakage ucieczka emisji polityka klimatyczna EU ETS rozporządzenie aukcyjne