Jesteś tutaj:

Pakiet 2021-2030

Print

Przywódcy państw członkowskich Unii Europejskiej uzgodnili podczas szczytu w Brukseli 23 października 2014 r. cele polityki klimatycznej UE do roku 2030. Podstawowym celem tej polityki pozostaje redukcja emisji gazów cieplarnianych w 2030 roku o co najmniej 40% w stosunku do roku 1990. Ponadto uzgodniono cel dotyczący poprawy efektywności energetycznej określony jako 27% zmniejszenie zapotrzebowania w relacji do prognoz oraz osiągnięcie co najmniej 27% udziału źródeł odnawialnych w całkowitym zużyciu energii. W uzasadnieniu podkreśla się, że osiągnięcie tak zdefiniowanych celów sprawi, iż gospodarka Unii Europejskiej, w tym jej system energetyczny staną się bardziej konkurencyjne, jednocześnie wzrośnie poziom bezpieczeństwa energetycznego i skuteczność walki ze zmianami klimatu. Powyższe cele polityki klimatycznej odnoszą się do całej Unii Europejskiej, natomiast na obecnym etapie w różny sposób definiowane są szczegółowość i udział państw członkowskich oraz sektorów gospodarki w ich osiągnięciu.

Źródło: Opracowanie własne KOBiZE

 

Reforma i rozwój EU ETS

W przyjętej formie polityki klimatycznej zakłada się, że około połowa ogólnego wysiłku redukcyjnego zostanie wykonana przez system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), który pozostaje podstawowym instrumentem Wspólnoty w tym obszarze. Przewiduje się, że redukcja emisji gazów cieplarnianych objętych systemem EU ETS sięgnie w 2030 roku 43% w stosunku do poziomu emisji w 2005 roku. Należy zaznaczyć, że w konkluzjach szczytu zawarto wyraźne odniesienie do zreformowanego systemu handlu uprawnieniami do emisji, co jest jasnym sygnałem wsparcia dla wdrożenia proponowanej rezerwy stabilizacji rynku (Market Stability Reserve, MSR). Przewiduje się, że tym sposobem ograniczy się wpływ innych działań w sferze polityki ochrony klimatu na ceny uprawnień do emisji.

Zdecydowano również, że w celu ochrony międzynarodowej pozycji konkurencyjnej europejskich przedsiębiorstw, w dalszym ciągu w systemie EU ETS dopuści się przyznawanie darmowych uprawnień w sektorach narażonych na ryzyko ucieczki emisji (carbon leakage, CL). Należy jednak zaznaczyć, że zasady przydziału darmowych uprawnień będą weryfikowane ze szczególnym uwzględnieniem wyeliminowania z tego mechanizmu wpływu innych – poza polityką klimatyczną – czynników osłabiających pozycję konkurencyjną (np. wzrost kosztów pracy).

Po raz pierwszy w decyzjach politycznych przywódców państw członkowskich UE dotyczących polityki klimatycznej wskazano potrzebę uwzględnienia zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich kosztów emisji (np. wpływ na ceny energii). Wcześniej problem kompensacji efektów pośrednich pozostawiono w gestii państw członkowskich. W rezultacie już w samych konkluzjach szczytu zawarta jest decyzja o wsparciu finansowym dla krajów uboższych, które miałoby być realizowane głownie za pomocą dwóch mechanizmów.

Po pierwsze, dla państw członkowskich, w których wartość wskaźnika PKB per capita kształtuje się poniżej 60% średniej UE, proponuje się utworzenie specjalnego funduszu, którego środki miałyby wspierać konieczne dodatkowe inwestycje w sektorze energetycznym. Fundusz ten miałyby tworzyć wpływy ze sprzedaży uprawnień ze specjalnie wydzielonej rezerwy obejmującej 2% całkowitej puli uprawnień w EU ETS. Dystrybucja środków z funduszu wśród uprawnionych państw członkowskich opierałaby się w równym stopniu na dwóch kryteriach: 50% przyznawane byłoby w oparciu o historyczny poziom emisji i 50% na podstawie wskaźnika PKB. Kryteria selekcji projektów mają być opracowane do 2024 roku, a w samej procedurze kwalifikacyjnej uczestniczyć będzie Europejski Bank Inwestycyjny.

Druga forma wsparcia uboższych państw członkowskich to dodatkowe uprawnienia do emisji pochodzące z wydzielenia 10% puli przeznaczonej na aukcje. Oznacza to, że poza uprawnieniami z 90% puli aukcyjnej rozdzielonymi według kryterium emisji historycznych, państwa członkowskie, w których wskaźnik PKB per capita jest niższy od 90% średniej wartości w UE otrzymałyby dodatkowe jednostki z owej 10% puli. Ponadto dopuszczono specjalne wsparcie dla sektora wytwarzania energii polegające na dopuszczeniu przyznawania mu do 40% darmowych uprawnień w krajach z PKB per capita poniżej 60% średniej w UE (40% tego, co otrzymują z puli 90-procentowej). Pomoc wynikająca z powyższych mechanizmów będzie szczególnie kontrolowana tak, aby było w transparentny sposób wykorzystywana na modernizację sektora energetycznego, nie zaś na proste wsparcie instalacji spalających paliwa kopalne.

Działania w obszarze non-ETS

W konkluzjach Rady z października 2014 roku nieco mniej szczegółowo potraktowano kwestię wysiłku redukcyjnego w sektorach gospodarki nieobjętych systemem EU ETS. Zdecydowano, że w tym obszarze oddziaływania polityki klimatycznej redukcja emisji gazów cieplarnianych w 2030 roku osiągnie w skali całej Unii Europejskiej 30% w stosunku do poziomu z 2005 r. Wiadomo wprawdzie, że dla państw członkowskich zostaną określone indywidualne cele redukcyjne w tym obszarze, niemniej w konkluzjach październikowego szczytu określono jedynie ich zakres, kształtujący się w przedziale od 0 do 40% redukcji emisji w stosunku do 2005 r. Zatem wciąż otwarte pozostaje pole do negocjacji między państwami członkowskimi, przy czym wiodącym kryterium alokacji obciążeń pozostaje wskaźnik PKB per capita. W konkluzjach ze szczytu zawarto też zapis o dopuszczeniu mechanizmów elastycznych, które umożliwiałyby transfer części celów redukcyjnych między systemem EU ETS i obszarem non-ETS. Dotyczy to niektórych państw o wysokich kosztach redukcji i niekwalifikujących się do przyznania darmowych uprawnień.

Efektywność energetyczna i OZE

Przywódcy państw członkowskich UE podjęli także decyzje określające cele polityki klimatycznej w zakresie poprawy efektywności energetycznej oraz wzrostu udziału odnawialnych źródeł energii w końcowym jej zużyciu. W obu przypadkach cel uzgodniono na poziomie 27%.

Cel dotyczący udziału OZE w strukturze zużycia energii odnosi się jedynie do całej Unii Europejskiej, bez zdefiniowania indywidualnych docelowych poziomów dla państw członkowskich. Podobnie cel w zakresie efektywności energetycznej, przy czym dopuszczono jego podniesienie do 30% co mogłoby nastąpić w efekcie analizy możliwości państw członkowskich, która zostanie przeprowadzona do 2020 roku. W tym czasie Komisja Europejska ma też wskazać sektory priorytetowe dla osiągnięcia tego celu.

Integracja rynku energii

Dopełnieniem zapisów konkluzji istotnych dla polityki klimatycznej jest decyzja o większej integracji rynku energii elektrycznej. Jako pilne wskazano działania które zapewniłyby w 2020 roku co najmniej 10% przepustowość transgranicznych połączeń energetycznych w każdym państwie członkowskim (mierzoną w odniesieniu do mocy krajowego systemu elektroenergetycznego). Przywódcy państw członkowskich UE nie zdefiniowali celu w tym zakresie na rok 2030 – Komisja Europejska proponowała jego uzgodnienie na poziomie 15% – niemniej zobowiązali Komisję Europejską do regularnych raportów z uwzględnieniem podjęcia takiej decyzji z okresie późniejszym.

Decyzje zawarte w Konkluzjach Rady Europejskiej z 23 października 2014 r. maja charakter ogólny i jedynie wyznaczają pewne ramy dla przyszłych rozwiązań legislacyjnych. Dlatego też szacunki przedstawione powyżej mają charakter orientacyjny, a dokładny kształt przyszłych regulacji będzie rezultatem toczących się wewnątrz Unii Europejskiej rozmów między państwami członkowskimi, z udziałem Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego.

ZGŁOŚ UWAGI DO ARTYKUŁU

Tagi: aukcja uprawnień okres rozliczeniowy pakiet klimatyczno-energetyczny uprawnienia EUA dyrektywa EU ETS pakiet energetyczno-klimatyczny uprawnienia bezpłatne benchmark carbon leakage ucieczka emisji polityka klimatyczna EU ETS rozporządzenie aukcyjne

ZGŁOŚ UWAGI DO STRONY