Nie ma prawnego obowiązku składania PNK. Operatorzy składają go wyłącznie wtedy, gdy chcą otrzymać dodatkowe 30% bezpłatnych uprawnień do emisji. Jeżeli prowadzący instalacje nie przedłożył planu lub po przedłożeniu go w wyznaczonym terminie ostatecznie zrezygnował z jego realizacji, dana instalacja nie otrzyma dodatkowego 30% przydziału uprawnień do emisji dla ciepłownictwa.

PNK jest częścią wniosku o przydział uprawnień do emisji weryfikowanym przez KOBiZE. Nie ma odrębnej formalnej procedury zatwierdzania PNK. Jeśli KOBiZE nie zgłosiło uwag do przedłożonego planu w trakcie weryfikacji wniosku, lub po ich zgłoszeniu przyjęło stosowne wyjaśnienie, złożony plan uważa się za zatwierdzony. Analogicznie postępuje się w przypadku aktualizacji planu.

Znacząca redukcja emisji oznacza redukcję emisji o minimum 30,4% względem poziomu bazowego, tj. wzglądem średniej emisji z lata 2019–2023. Zgodnie z przepisami znacząca redukcja musi zostać osiągnięta przed 2030 rokiem. Oznacza to, że inwestycje i środki, które można uwzględnić przy określaniu „znaczącej redukcji emisji” muszą być wdrożone najpóźniej w 2029 roku. Jednocześnie jeśli inwestycje zostaną ukończone po 30 czerwca 2029 r. i biorąc pod uwagę sezonowy charakter działalności sieci ciepłowniczej, możliwe jest przedstawienie osiągnięcia znacznej redukcji emisji odzwierciedlonej w rocznym raporcie na temat wielkości emisji przedłożonym za 2030 r. W takim przypadku należy jednak przedstawić dowody potwierdzające, że inwestycja została zrealizowana i była w pełni operacyjna do dnia 31 grudnia 2029 r. (wytyczne GD 11, link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

Wydanie dodatkowych 30% uprawnień do emisji następuje, zgodnie z przepisami art. 3d rozporządzenia 2019/1842, po uznaniu przez organ spełnienia warunków zwiększenia przydziału. Jeżeli organ podjął decyzję w trakcie okresu, prowadzący instalacje otrzyma dodatkowe 30% uprawnień do emisji za wszystkie poprzednie lata okresu w roku, w którym organ podjął decyzję. W pozostałych latach okresu przydział dodatkowych 30% uprawnień będzie dodawany do rocznego przydziału uprawnień i wydawany co roku.

Sprawozdanie dotyczące neutralności klimatycznej (tzw. CNR - Climate Neutrality Report, pol. wer. językowa SNK) wraz ze sprawozdaniem z jego weryfikacji do dnia 31 marca 2026 r. należy składać do KOBiZE. Formularz dostępny jest w sekcji Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE.

Szczegółowe informacje zawarte zostały w załączniku nr II rozporządzenia 2025/772 oraz w formularzu udostępnionym przez KE link do polskiej wersji formularza zamieszczono przy odpowiedzi na pytanie nr. 5.

Tak, w tym sprawozdaniu przedkładanym w 2026 r. należy rozliczyć lata 2024–2025.

Co do zasady przepisy nie określają sztywnego limitu emisji konkretnie dla roku 2025, ani trajektorii znaczącej redukcji. Sprawozdanie dotyczące planu neutralności klimatycznej (tzw. CNR-Climate Neutrality Report, pol. wer. językowa SNK), składane w marcu 2026 r., musi wykazać osiągnięcie kamieni milowych i celów wyznaczonych w planie neutralności klimatycznej (PNK) za okres do 31 grudnia 2025 r. Szczegółowe wyjaśniania zostały zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

SNK składany w marcu 2026 r. ma na celu potwierdzenie, że kamienie milowe i cele zaplanowane na okres do końca 2025 r. zostały osiągnięte.

Nie. Do rozliczenia celów do 2025 r. weryfikator sprawdza osiągnięcie kamieni milowych/wartości docelowych określonych na ten okres. Dokumenty „prawnie wiążące” dotyczą decyzji organu o wydanie dodatkowego 30% przydziału. Weryfikator nie ocenie tych dowodów.

Tak. Zgodnie z przepisami właściwy organ może zgłosić uwagi do raportu z weryfikacji SNK niezależnie.

Raport z weryfikacji SNK za okres 2024-2025 nie jest wkładem do weryfikacji kolejnego okresu. Każdy okres należy rozliczać osobno w danej pięciolatce - działania z lat 2024-2025 w ramach raportu przedkładanego w roku 2026 a działania zrealizowane w okresie 2026-2029 w ramach raportu składanego w 2031 r. Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

Zakres weryfikacji SNK został określony w rozporządzeniu 2018/2066. Dokumenty „prawnie wiążące” dotyczą decyzji organu o wydanie dodatkowego 30% przydziału. Weryfikator nie ocenia tych dowodów. Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

Właściwym organem do składania oraz formalnej oceny CNP jest Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) , zgodnie z art. 26b ust. 1 ustawy ETS.

Tak. Jeżeli PNK definiuje cele/kamienie również dla innych podinstalacji lub produktów, należy je rozliczać zgodnie z przepisami i zakresem planu. Dodatkowy przydział uprawnień dotyczy podinstalacji sieci ciepłowniczej, ale spójność danych jest weryfikowana całościowo. Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

W celu przeliczenia kosztów inwestycji w przypadku walut innych niż euro stosuje się średni roczny kurs wymiany dla tego samego roku, który został wykorzystany do określenia średniej ceny uprawnienia w ramach EU ETS – tj. 2023 r.

Tak, takie podejście jest prawidłowe.

Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE). Jednakże należy zauważyć, że nie wystarczy, aby operator wykazał, że jest w stanie dokonać inwestycji, np. poprzez przedstawienie dokumentacji potwierdzającej możliwość uzyskania kredytu bankowego lub uchwały stwierdzającej, że środki finansowe zostały przeznaczone na cel inwestycji. Dowody muszą wykazywać, że operator jest prawnie zobowiązany do dokonania inwestycji, np. wynikające z podpisanych umów o dotacje, które są prawnie wiążącymi umowami lub innych potwierdzeń stron trzecich, takich jak podpisane umowy z dostawcami. Dowód zdolności i wewnętrzna dokumentacja dotycząca przydzielonego budżetu nie mają mocy prawnej. Prowadzący instalacje musi przedstawić klauzulę dotyczącą wyników, łączącą finansowanie z konkretnymi rezultatami.

Projekty finansowane z innych funduszy publicznych lub instrumentów finansowych mogą zostać włączone do PNK, ale tego samego kosztu nie można pokryć dwukrotnie, tj. nie można go również pokryć z warunkowego przydziału bezpłatnych uprawnień. Innymi słowy, inwestycji pokrywających koszty tych projektów, które zostały już sfinansowane z takich funduszy/instrumentów publicznych, nie można zaliczyć do inwestycji mających na celu osiągnięcie znaczącej redukcji emisji do celów warunkowego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji.

Środki określone w PNK w celu osiągnięcia celów (pośrednich) należy opisać wystarczająco szczegółowo, aby weryfikator mógł ocenić, czy są one istotne dla celów i spełniają wymogi określone w rozporządzeniu w sprawie PNK. Co do zasady, projekty finansowane z innych funduszy publicznych lub instrumentów finansowych mogą zostać włączone do PNK, ale tego samego kosztu nie można pokryć dwukrotnie. Zakres weryfikacji został określony w rozporządzeniu 2019/2067. Opis powinien również zawierać wystarczająco szczegółowe informacje, aby organ mógł sprawdzić czy nie doszło do podwójnego liczenia.

Operator powinien zaktualizować plan i przedłożyć go organowi jeśli nastąpią istotne zmiany w planowanych środkach lub inwestycjach. Wytyczne GD 11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE) przewidują aktualizację w ramach cyklu raportowania (SNK co 5 lat), ale zmiany wymagające korekty celów lub kamieni milowych powinny być zgłaszane bez zbędnej zwłoki. Ważne: Przepisy wykluczają możliwość wstecznej modyfikacji wskaźników. Aktualizacja planu może dotyczyć jedynie przyszłych celów oraz wartości pośrednich, których termin realizacji jeszcze nie upłynął.

Wyjaśniania zostały przedstawione w pytaniu nr 21, oraz szczegółowe informacje są zawarte w dokumencie wytycznych GD11. Przepisy wskazują, że każda zmiana w PNK powinna zostać zgłoszona do organu (Competent Authority) w celu zatwierdzenia. Sprawozdanie SNK (składane w marcu 2026) weryfikuje zgodność z zatwierdzonym planem PNK. Jeśli plan uległ zmianie w 2025 r., najlepiej przedłożyć aktualizację jak najszybciej, aby weryfikator w marcu 2026 r. mógł odnieść się do aktualnych założeń. Wytyczne nie zabraniają jednak złożenia aktualizacji wraz z dokumentacją sprawozdawczą, o ile organ dopuszcza taki tryb. Należy jednak pamiętać, że aktualizacja planu może dotyczyć jedynie przyszłych celów oraz wartości pośrednich, których termin realizacji jeszcze nie upłynął.

Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE) Zapis art. 22d Rozporządzenia FAR mówi o tym, iż aktualizacje PNK mają charakter wyłącznie prospektywny. Innymi słowy rewizja planu może dotyczyć jedynie przyszłych celów oraz wartości pośrednich, których termin realizacji jeszcze nie upłynął. Przepisy wykluczają możliwość wstecznej modyfikacji wskaźników. Wartości uznane za nieosiągnięte w ubiegłych okresach nie podlegają korekcie.

Jednocześnie nie ma przeciwskazań, aby kamień milowy został zrealizowany wcześniej niż przewidziano w planie.

Jeżeli prowadzący instalacje przyjął za kamień milowy uzyskanie decyzji, kamień ten powinien być sprawozdawany w SNK i wykazany jako zrealizowany.

Nie. Wysokość dodatkowego bezpłatnego przydziału dla sieci ciepłowniczej nie ulega zmianie w wyniku dostosowań przydziału wynikających ze zmian poziomu działalności (ALC) w okresie 2026–2030. Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

Należy zauważyć, że na potrzeby wcześniejszego wydawania uprawnień (przed 2031 r.) konieczne będzie wykazanie „zobowiązań prawnie wiążących”, zgodnie z wytycznymi mogą to być:

a)    prawnie wiążąca umowa - umowa musi zawierać jasny opis inwestycji, odnośnego zobowiązania finansowego, harmonogramu realizacji, a także kar lub konsekwencji za brak realizacji;

b)    Wiążąca formalna uchwała zatwierdzająca inwestycję - formalna uchwała Rady lub jakakolwiek inna decyzja wykonawcza powinna określać szczegóły inwestycji, oczekiwany harmonogram realizacji, a także wiążącą alokację finansową na inwestycję;

c)    inne możliwe do wykazania dowody zobowiązań finansowych związanych z przyszłymi inwestycjami - m.in. umowy finansowe banków lub instytucji finansowych lub przydzielone budżety lub fundusze przeznaczone specjalnie na inwestycję, co znajduje odzwierciedlenie np. w sprawozdaniach finansowych.

Dodatkowy przydział uprawnień 30% dla ciepłownictwa jest tzw. "bonusem za transformację". Dopóki instalacja znajduje się w systemie EU ETS (posiada zezwolenie), ma prawo do bezpłatnych uprawnień do emisji, o ile realizuje PNK. Tak więc do dnia wygaśnięcia zezwolenia (wyjścia z systemu) instalacja zachowuje prawo do otrzymanych już uprawnień. Po wyjściu z systemu instalacja nie otrzyma już żadnego przydziału do uprawnień do emisji, w tym dodatkowych 30%. Ponadto, zgodnie z art. 3d ust. 7 rozporządzenia 2019/1842 prowadzący instalację musi zwrócić dodatkowe 30% jeżeli nie zrealizował znaczącej redukcji emisji przed rokiem 2030 oraz wartość inwestycji odpowiadająca wartości tego dodatkowego przydziału bezpłatnych uprawnień nie została zainwestowana w celu znacznej redukcji emisji przed 2030 r. Wykazanie spełniania obu warunków następuje w SNK przedkładanym do organu w roku 2031.

Należy zauważyć, że tak jak przytoczono w pytaniu 27, dopóki instalacja posiada zezwolenie to oznacza, że znajduje się w systemie EU ETS i jest uprawniona do dysponowania bezpłatnymi uprawnieniami o ile realizuje PNK. Po wyjściu z systemu instalacja nie otrzyma już żadnego przydziału do uprawnień do emisji, w tym dodatkowych 30%. Ponadto, zgodnie z art. 3d ust. 7 rozporządzenia 2019/1842 prowadzący instalację musi zwrócić dodatkowe 30% jeżeli nie zrealizował znaczącej redukcji emisji przed rokiem 2030. Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

Odpowiedź znajduje się w punkcie 27.

Tak. Do przydziału i rozliczenia emisji kwalifikują się wyłącznie instalacje w granicach systemu ETS, ujęte w zezwoleniu i podlegające raportom rocznym. Źródła poza systemem ETS nie są uwzględniane przy dodatkowym przydziale uprawnień.

Co do zasady inwestycje poza granicami instalacji ETS nie są brane pod uwagę w PNK. Wyjątek stanowi inwestycja, która prowadzi do redukcji emisji podinstalacji objętej ETS. Gdy da się wykazać bezpośrednie techniczne powiązanie i włączyć je formalnie do granic instalacji (aktualizacja zezwolenia, ujęcie w planie monitorowania) – wówczas mogą wpływać na rozliczenie emisji.

W raporcie ALC strumień ciepła spoza ETS ujmuje się jako „spoza ETS” (na minus), natomiast część dogrzewania wykonywana w instalacji ETS jest rozliczana po stronie produkcji i przypisania emisji. Efekt redukcji (mniejsze spalanie paliw kopalnych) będzie widoczny we wskaźniku, jednak dla pełnego uznania warto rozważyć możliwość powiązania technologicznego z instalacją i ujęcia pompy w zezwoleniu.

Środki i inwestycje mające na celu osiągnięcie znaczącej redukcji emisji muszą zostać wdrożone (implemented) nie później niż w 2029 roku. 31 grudnia 2029 r. jest ostatecznym terminem zakończenia wdrażania środków, aby mogły one realnie wpłynąć na redukcję emisji wykazaną w pełnym roku 2030. Jednocześnie wytyczne mówią, iż jeżeli inwestycje zostaną ukończone po 30 czerwca 2029 r. należy przedstawić dowody w postaci dokumentów potwierdzających, że inwestycja została zrealizowana i była w pełni operacyjna do dnia 31 grudnia 2029 r. Szczególne wyjaśnienia są zawarte w wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

Co do zasady dokumenty wystawione na początku roku są dopuszczalne. Liczy się bowiem faktyczna data wykazana w dokumencie, o ile jest to prawnie i formalnie poprawne. Należy jednak mieć na uwadze, że prowadzący jest zobowiązany przedstawić dowody, iż inwestycja była w pełni operacyjna do dnia 31 grudnia 2029 r. Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).

Każde dokumenty, które z mocy prawa pozwalają dowieść zakończenie inwestycji i oddanie do eksploatacji.

Rozliczenie "znaczącej redukcji" opiera się na danych dotyczących emisji i poziomu działalności za cały rok kalendarzowy. Jeśli instalacja zostanie oddana do użytku po czerwcu 2029 r., jej wpływ na emisje zostanie oceniony na podstawie sumarycznych danych z okresu od 1 stycznia do 31 grudnia 2030 r.

Tak. Znacząca redukcja emisji jest oceniana na poziomie podinstalacji sieci ciepłowniczej (district heating sub-installation). Oznacza to, że bierze się pod uwagę całkowitą emisję przypisaną do tej podinstalacji zgodnie z danymi z raportu na temat poziomu działalności.

W przypadku wystąpienia z planem neutralność PNK przez przedsiębiorstwo cel redukcyjny (znacząca redukcja) jest oceniany zbiorczo dla podinstalacji sieci ciepłowniczych objętych tym planem jako średnia ważona.

Finalne rozliczenia będzie dokonywane w 2031 r. Szczegółowe wyjaśniania są zamieszczone w dokumencie wytycznych GD11 (link: Przydziały uprawnień instalacje 2026-2030 - KOBiZE).