25 marca br. przedstawiciele KOBiZE, na zaproszenie dr hab. Aleksandra Wernera (SGH), wzięli udział w konferencji „CBAM 2026 – konsekwencje dla przemysłu i handlu” organizowanej przez Szkołę Główną Handlową oraz EY Polska. Wydarzenie poświęcone było skutkom wdrażania mechanizmu CBAM dla przedsiębiorstw, przemysłu i handlu.
W panelu „Ocena mechanizmu CBAM z punktu widzenia konkurencyjności gospodarki polskiej i unijnej” uczestniczył Maciej Pyrka, Kierownik Zespołu Strategii, Analiz i Aukcji w KOBiZE/CAKE, który wygłosił prezentację na temat „Gospodarka światowa na rozdrożu: interwencjonizm kontra wolny rynek w erze przemian geopolitycznych”. W panelu uczestniczyli również: Piotr Sikorski (Prezes Polskiej Unii Dystrybutorów i Przetwórców Stali), dr Krzysztof Księżopolski (SGH), Paulina Wojtal (SGH), Wojciech Zalewski (EY) oraz Grzegorz Krechowiecki (SPC), natomiast moderację dyskusji prowadziła Dorota Pokrop (EY). W trakcie wystąpienia Maciej Pyrka zaprezentował podstawowe założenia mechanizmu CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism), którego celem jest wyrównanie kosztów emisji CO₂ pomiędzy producentami unijnymi i zagranicznymi, a tym samym ograniczenie zjawiska ucieczki emisji (przenoszenia produkcji) oraz stworzenie bodźców do dekarbonizacji w krajach trzecich.
Istotnym elementem prezentacji było omówienie wpływu CBAM na gospodarkę i konkurencyjność. Podkreślono, że choć wpływ makroekonomiczny mechanizmu pozostaje ograniczony, to jego oddziaływanie na wybrane sektory gospodarki lub poszczególne przedsiębiorstwa może być istotne. W szczególności wskazano, że sektory energochłonne mogą odnieść korzyści z ograniczenia konkurencji ze strony producentów spoza UE, wynikającego ze wzrostu cen importowanych produktów objętych mechanizmem CBAM. Natomiast sektory przetwórcze mogą być narażone na wzrost kosztów produkcji w przypadku wykorzystywania takich produktów w procesach technologicznych.
Najważniejszym elementem wystąpienia było przedstawienie wyników analiz przeprowadzonych przez CAKE/KOBiZE/IOŚ-PIB oraz prezentacja narzędzia opracowanego w ramach projektu LIFE ENSPIRE – Eksploratora CBAM. Narzędzie to umożliwia prowadzenie analiz scenariuszowych w oparciu o różne założenia dotyczące cen uprawnień do emisji, emisyjności produktów oraz reakcji rynku na zmiany cen. Eksplorator CBAM pozwala określić skalę potencjalnych przychodów i obciążeń związanych z funkcjonowaniem mechanizmu w podziale na państwa członkowskie i sektory gospodarki w latach 2026–2027.
Link do Eksploratora CBAM: https://climatecake.ios.edu.pl/cbam_explorer/
Anna Sosnowska, Kierowniczka Centrum Prawno-Regulacyjnego KOBiZE, wzięła udział w panelu „Business compliance oraz wyzwania operacyjne związane z wdrożeniem CBAM”. W dyskusji uczestniczyli także: Mariusz Filipek (Pełnomocnik Ministra Rozwoju i Technologii ds. Deregulacji i Dialogu Gospodarczego), Paweł Dziekoński (Wiceprezes Zarządu Grupy FAKRO), Michał Głowacki (Holcim Polska), dr hab. Dorota Niedziółka (SGH) i Marcela Mrowiec (EY), natomiast moderację panelu prowadził Michał Broniewicz (radca prawny).
W swoim wystąpieniu Anna Sosnowska najpierw przybliżyła uczestnikom aktualny etap wdrażania mechanizmu CBAM. Przypomniała o najbliższych obowiązkach związanych z raportowaniem emisji wbudowanych, dzieląc się praktycznymi informacjami, którymi obecnie dysponuje KOBiZE. Omówiła również najważniejsze wyzwania związane z przejściem do docelowego etapu funkcjonowania CBAM, zwracając uwagę, że choć sam obowiązek raportowania emisji oraz metodologia są w Unii Europejskiej dobrze znane (ze względu na ich wieloletnie stosowanie w systemie EU ETS), to istotnym wyzwaniem pozostaje konieczność pozyskania danych o rzeczywistych emisjach bezpośrednio od producentów z państw trzecich. Odniosła się także do wcześniejszych dyskusji prowadzonych podczas konferencji, wyjaśniając, że w przypadku braku zweryfikowanych danych rzeczywistych upoważniony zgłaszający CBAM będzie zobowiązany do złożenia deklaracji w oparciu o wartości domyślne. Są one określane na podstawie średniego poziomu intensywności emisji dla danego państwa i towaru, powiększonego o odpowiedni narzut, co może skutkować wyższym kosztem rozliczenia emisji wbudowanej. Na zakończenie odpowiedziała na pytania uczestników dotyczące raportowania z wykorzystaniem danych rzeczywistych oraz procesu weryfikacji emisji wbudowanych przez akredytowanego weryfikatora.
Dziękujemy organizatorom za stworzenie przestrzeni do merytorycznej debaty oraz wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami administracji, biznesu i środowiska eksperckiego.
