Rozporządzenie w sprawie użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa (LULUCF) jest jednym z kluczowych instrumentów umożliwiających Unii Europejskiej osiągnięcie celu redukcji emisji o co najmniej 55% do 2030 r. w porównaniu z 1990 r. oraz osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. Ambitne zobowiązania UE dotyczące neutralności klimatycznej wymagają, aby dane dotyczące emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych były szacowane i raportowane w sposób jak najbardziej dokładny, przejrzysty, spójny i porównywalny w czasie, m.in. poprzez wykorzystanie danych geoprzestrzennych oraz parametrów specyficznych dla danego kraju. Od 2027 r. państwa członkowskie są zobowiązane do stosowania metod szacowania wykraczających poza poziom 1 (najniższy) w odniesieniu do kluczowych kategorii LULUCF. Poziom 1 opiera się na wartościach domyślnych IPCC i zakłada stałe praktyki zarządzania gruntami, co skutkuje większą niepewnością szacunków. Bardziej zaawansowane podejścia metodyczne (poziom 2 lub 3) wymagają danych, modeli czy pomiarów specyficznych dla danego kraju, aby zwiększyć dokładność i zmniejszyć niepewność.
W Polsce monitorowanie zmian w użytkowaniu gruntów oraz intensywności gospodarowania gruntami stanowi poważne wyzwanie przy sprawozdawczości dotyczącej emisji z kluczowych kategorii LULUCF, zwłaszcza w przypadku osuszonych gleb organicznych wykorzystywanych w rolnictwie. Gleby te, często będące torfowiskami, stanowią największe źródło emisji gazów cieplarnianych z powodu przyspieszonego rozkładu spowodowanego osuszeniem i napowietrzeniem, co przekształca pochłaniacze gazów cieplarnianych w trwałe źródła emisji CO₂. Przygotowywane w Krajowym Ośrodku Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBIZE/IOŚ-PIB) inwentaryzacje emisji i pochłaniana gazów cieplarnianych w sektorze związanym z użytkowaniem terenów trawiastych, gruntów ornych oraz terenów podmokłych opierają się na uproszczonej metodzie poziomu 1.
Głównym celem projektu LIFE OrgFluX-PL “Opracowanie zaawansowanej wielopoziomowej metody inwentaryzacji strumieni gazów cieplarnianych z gleb organicznych użytkowanych rolniczo” (LIFE24-GIC-PL-LIFE OrgFluX-PL/101212871) jest rozwój i udoskonalenie metodyki inwentaryzacji emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych w sektorze użytkowania gruntów, zmian użytkowania gruntów i leśnictwa (LULUCF), ze szczególnym uwzględnieniem obiegu gazów cieplarnianych w glebach organicznych użytkowanych jako grunty trawiaste.
Czas realizacji: 1.02.2026 r. – 31.01.2030 r.
Partnerzy:
Liderem projektu jest Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB/KOBIZE) a partnerami są:
- Instytut Technologiczno-Przyrodniczy – Państwowy Instytut Badawczy
- Instytut Agrofizyki Polskiej Akademii Nauk
- Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
- Uniwersytet w Łodzi
Więcej o projekcie: https://life-orgflux.ios.edu.pl/
Projekt LIFE OrgFluX-PL pt.: “Opracowanie zaawansowanej wielopoziomowej metody inwentaryzacji strumieni gazów cieplarnianych z gleb organicznych użytkowanych rolniczo” (101212871 — LIFE24-GIC-PL-LIFE OrgFluX-PL) otrzymały dofinansowanie ze środków UE z programu LIFE i ze środków krajowych z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
