W dniu 8 września 2026 r. eksperci CAKE/KOBiZE/IOŚ-PIB wzięli udział w warsztatach „Modelling the EU ETS post-2030: Assumptions and Evidence Workshop”, zorganizowanych przez European Roundtable on Climate Change and Sustainable Transition (ERCST) w Brukseli. Spotkanie poświęcone było analizie przyszłego kształtu systemu EU ETS w kontekście propozycji legislacyjnej Komisji Europejskiej oraz rozpoczynającej się dyskusji nad reformą systemu po 2030 r.
W ramach warsztatów eksperci CAKE/KOBiZE (w składzie: Robert Jeszke, Zastępca Dyrektora IOŚ-PIB ds. zarządzania emisjami oraz Sebastian Lizak z zespołu CAKE/KOBIZE) zaprezentowali najnowsze wyniki modelowania dotyczące propozycji reformy EU ETS oraz scenariuszy alternatywnych, ze szczególnym uwzględnieniem założeń wpływających na przyszłą podaż i popyt na uprawnienia, poziom kosztów CO2 oraz tempo redukcji emisji.
Przedstawione wyniki wskazują, że poszczególne elementy projektowanej reformy mogą odgrywać odmienne role w funkcjonowaniu rynku. Długoterminowa podaż uprawnień i związana z nią skala strukturalnego niedoboru na rynku będą w dużej mierze zależeć od ścieżki redukcji emisji, w tym od wartości liniowego współczynnika redukcji (LRF). Jednocześnie na faktyczną podaż uprawnień dostępnych na rynku wpływa funkcjonowanie rezerwy stabilności rynkowej (MSR), która poprzez wycofywanie uprawnień z aukcji lub ich uwalnianie z rezerwy może okresowo ograniczać lub zwiększać ich dostępność. Jednocześnie dodatkowe źródła podaży, takie jak m.in. ETS Investment Booster, pochłanianie emisji (ang. carbon removals) czy wykorzystanie jednostek międzynarodowych (tzw. offsets), mogą zwiększać elastyczność systemu, jednak ich rzeczywisty wpływ będzie zależał m.in. od terminu wdrożenia, skali oraz warunków wykorzystania.
Dyskusje podczas warsztatów koncentrowały się również na znaczeniu przyjmowanych założeń modelowych oraz na tym, jak poszczególne elementy reformy oddziałują na siebie. Szerszym wnioskiem płynącym z przeprowadzonych analiz jest potrzeba takiego kształtowania systemu EU ETS po 2030 r., aby łączył on ambitne cele redukcji emisji z przewidywalnością, elastycznością oraz skutecznymi mechanizmami stabilizacji rynku. Wraz ze wzrostem złożoności systemu coraz większego znaczenia nabiera również analiza wzajemnych zależności pomiędzy jego poszczególnymi elementami oraz ocena ich łącznego wpływu na funkcjonowanie rynku uprawnień do emisji.
