Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych z KOBIZE po raz kolejny był organizatorem i gospodarzem panelu dyskusyjnego pn. „EU ETS po 2030 roku i ETS2 – kto zapłaci za emisje w polskich miastach?", który odbył się 1 października 2026 r. w Poznaniu w ramach piątej już edycji Local Trends Kongres.

Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych po raz kolejny było gospodarzem panelu dyskusyjnego pn. „EU ETS po 2030 roku i ETS2 – kto zapłaci za emisje w polskich miastach? w ramach Local Trends - Europejskiego Forum Samorządowego w Poznaniu. Moderatorem dyskusji był Maciej Cygler z KOBIZE/ CAKE, a gośćmi panelu byli:

• Marzena Andrzejewska - Wierzbicka, Dyrektor Departamentu Zarządzania Środowiskiem i Klimatu w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego,
• Paulina Masternak, ekspertka Instytutu Reform zajmująca się analizą ekonomiczną transformacji energetyczno-klimatycznej,
• Maciej Pyrka, Kierownik Zespołu Strategii, Analiz i Aukcji, KOBiZE, koordynator prac CAKE.

Dyskusja panelowa odbywała się w świetle toczącej się w tym roku intensywnej debaty i negocjacji wewnątrzwspólnotowych dotyczących polityki klimatyczno-energetycznej, obejmującej nie tylko rozszerzenie systemu handlu emisjami na budynki i transport drogowy (ETS2), ale także wielu innych propozycji dotyczących funkcjonowania EU ETS i towarzyszących mu instrumentów wspierających dekarbonizację.

Podczas spotkania mogliśmy dowiedzieć się o działaniach poszczególnych szczebli samorządu województwa wielkopolskiego, gdzie niezależnie od przeciągających się na szczeblu wspólnotowym i krajowym procesów decyzyjnych dotyczących wdrożenia ETS2 i uruchomienia środków Społecznego Funduszu Klimatycznego, konsekwentnie realizowane są przedsięwzięcia dekarbonizacyjne oraz budujące potencjał regionu wobec wzrostu poziomu ambicji celów polityki klimatycznej. O tym, że w regionie tym nacisk kładzie się na konkretne działania zamiast liczyć na swoiste zmiękczenie polityki klimatycznej opowiedziała pani Marzena Andrzejewska-Wierzbicka, przytaczając m.in. przykład projektu LIFE After Coal dla Wielkopolski Wschodniej, którego efekty i doświadczenia mogą być skutecznie wykorzystywane w innych jednostkach samorządu terytorialnego.

Eksperci będący gośćmi panelu dyskutowali także o wadach i zaletach rozszerzania systemów handlu uprawnieniami do emisji. Paulina Masternak wskazała, że ponad dwudziestoletnie doświadczenia z funkcjonowania EU ETS pokazują, iż jest to jedno z najskuteczniejszych i najbardziej efektywnych narzędzi polityki klimatycznej. Podkreśliła, że choć system ten jest daleki od doskonałości, działania powinny koncentrować się przede wszystkim na jego dalszym doskonaleniu oraz zapewnieniu sprawiedliwego podziału wysiłków. Zwróciła również uwagę na znaczenie odpowiedniego kształtowania sygnału cenowego w ETS2, podkreślając, że cena uprawnień powinna stanowić skuteczny bodziec do redukcji emisji, ale jednocześnie nie powinna osiągać nadmiernie wysokiego poziomu. Wskazała także na potrzebę zapewnienia właściwego poziomu i podziału wsparcia, w tym odpowiedniego wykorzystania środków generowanych w ramach systemu.

Na tym tle Maciej Pyrka omówił rosnącą złożoność polityki klimatyczno-energetycznej UE, w tym zestawu stosowanych w niej instrumentów i ich wzajemnych zależności. Opierając się na doświadczeniach i wynikach analiz CAKE/KOBiZE przedstawił merytoryczną ocenę zalet i wad systemu, w tym także potencjalnych skutków zmian proponowanych przez Komisję Europejską w ramach reformy EU ETS. Podkreślił, że w gąszczu wielu narzędzi polityki znaczenie mają interakcje między nimi oraz należyta sekwencja wdrażania poszczególnych rozwiązań, m.in. to, aby instrumenty wsparcia pojawiały się we właściwym momencie wobec zacieśniania celów redukcyjnych.

Panel był tez okazją do zaanonsowania publikacji najnowszej analizy CAKE poświęconej reformie EU ETS (EU ETS Reform Policy Brief. 2026 Key Market Drivers: MSR, LRF and Supply Flexibilities), która powstała w ramach projektu LIFE ENSPIRE i jest już dostępna na stronie internetowej CAKE.